Co to jest AMD?
Czym jest zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD)?
Co to jest plamka żółta?
Plamka żółta to centralna część siatkówki (niezbędnej dla widzenia warstwy tkanki wyścielającej wewnętrzną ścianę oka). Plamka żółta stanowi najbardziej wrażliwą część siatkówki i odpowiada za widzenie kolorów i dokładne widzenie centralne. Plamka żółta umożliwia nam wykonywanie zadań wymagających dobrego widzenia centralnego np.: czytanie, oglądanie telewizji, rozpoznawanie twarzy i prowadzenie pojazdów.
Upośledzające widzenie zwyrodnienie plamki związane z wiekiem
Upośledzające widzenie zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) jest chorobą plamki żółtej, która skutkuje utratą widzenia centralnego. W szczególności upośledzające widzenie AMD jest wynikiem neowaskularyzacji naczyniówki (nieprawidłowe naczynia krwionośne rozwijające się za siatkówką [zobacz rysunek 2]) i/lub zanikiem siatkówki i naczyniówki [zobacz rysunek 3]. Upośledzające widzenie AMD jest główną przyczyną ślepoty związanej z wiekiem w krajach zachodnich i w coraz większym stopniu choroba ta rozwija się na świecie. Ostatnie dane wskazują, iżw krajach rozwiniętych AMD jest przyczyną ponad 50% zarejestrowanych przypadków ślepoty. Jak sama nazwa choroby wskazuje, częstotliwość występowania AMD wzrasta wraz z wiekiem, dlatego wraz ze wzrostem średniej długości życia znacznie wzrasta ilość osób dotkniętych tym schorzeniem.
Zwiastuny upośledzającego widzenie AMD
Druzy miękkie
Druzy miękkie to małe okrągłe kropki (koloru białego lub żółtego), które mogą rozwijać się w tylnej części oka. Obecność druzów miękkich jest objawem wczesnego AMD, które może się rozwinąć w upośledzające widzenie AMD. Lekarz Okulista może stwierdzić obecność druzów podczas rutynowego badania oka.
Zmiany barwnikowe
Obszary hiper- i hipopigmentacji w plamce żółtej są innym objawem wczesnego AMD i wskazują na ryzyko rozwoju upośledzającego widzenie AMD; zmiany hiperpigmentacyjne są to obszary nagromadzenia barwnika, natomiast zmiany hipopigmentacyjne są to obszary odbarwienia w obrębie plamki.
Co się dzieje, jeżeli wystąpiły u Ciebie zaburzenia widzenia związane z AMD?
Upośledzające widzenie AMD jest szczególnie dotkliwe, ponieważ (jeżeli jest nieleczone lub nieuleczalne) prowadzi w konsekwencji do utraty widzenia centralnego. Innymi słowy, osoba cierpiąca na upośledzające widzenie AMD może widzieć wszystko z wyjątkiem tego, na co spogląda, w wyniku czego nie jest w stanie czytać, oglądać telewizji, rozpoznawać twarzy lub prowadzić pojazdów. Upośledzające widzenie AMD dramatycznie obniża jakość życia dotkniętej nim osoby.
Interesujące statystyki
Kiedy pytamy ludzi, czego najbardziej się obawiają, jeśli chodzi o zdrowie, 1/3 z nich odpowie, że jest to ślepota, dla kolejnej 1/3 ankietowanych będzie to rak, a ostatnia grupa wymieni szeroką gamę różnych innych dolegliwości.
Jednakże większość ludzi uważa za mało prawdopodobne, że właśnie ich może dotknąć ślepota lub upośledzenie widzenia. Warto podkreślić, iż nawet mały stopień upośledzenia wzroku skutkuje znacznymi i niekorzystnymi zmianami w jakości i długości życia. Na przykład ostrość wzroku 6/12 (ok. 83%) lub niższa związana jest z następującymi niekorzystnymi zjawiskami: utratą prawa jazdy, zwiększonym ryzykiem upadków i złamań biodra, depresją, utratą niezależności społecznej, przyjęciem do domów opieki społecznej trzy lata wcześniej w porównaniu do osób z dobrym wzrokiem, nie wspominając już o być może najważniejszym – niemożności cieszenia się zdrową i niezależną starością.
Co jest przyczyną rozwoju upośledzającego widzenie AMD?
Chociaż dokładna przyczyna choroby nadal nie jest znana, wiadomo, iż odgrywają tu rolę uszkodzenia spowodowane przez wolne rodniki w obrębie oka. Wolne rodniki to niestabilne cząsteczki produkowane w odpowiedzi na metabolizowanie tlenu przez człowieka i jako reakcja na światło dostające się do oka. Ponieważ używamy tlenu do życia i ponieważ jesteśmy nieustannie narażeni na działanie światła, uszkodzenia powodowane przez wolne rodniki są nieuniknione.
Jakie są objawy upośledzającego widzenie AMD?
Głównym objawem upośledzającego widzenie AMD jest niewyraźne lub zamazane widzenie centralne, które może wpływać na zdolność wykonywania czynności wymagających koncentracji wzroku na drobnych szczegółach takich jak np. czytanie. Obecność choroby powoduje, iż przedmioty stają się zniekształcone lub mniejsze od rzeczywistych. Twarze stają się coraz trudniejsze do rozpoznawania. Wraz z rozwojem choroby dochodzi do całkowitej utraty widzenia centralnego. Jednakże widzenie obwodowe (peryferyjne) jest dobrze zachowane.